Sahte Fatura Kullanan İyiniyetli Mükellef
Sahte belge kullanma suçunun oluşması için mükellefin belgenin sahte olduğunu bilerek kullanması gerekir; gerçek bir mal veya hizmet alımına dayanan ve karşı firmanın sahte belge düzenleyicisi olduğundan habersiz olan mükellef bakımından suç oluşmaz.
Vergi incelemelerinde sıkça karşılaşılan durumlardan biri, bir mükellefin mal veya hizmet satın aldığı firmanın sonradan sahte belge düzenleyicisi olarak tespit edilmesidir. Bu durumda, söz konusu firmadan fatura alan tüm mükellefler hakkında vergi tekniği raporu düzenlenmekte ve sahte belge kullanma suçundan soruşturma başlatılmaktadır. Ancak her fatura alıcısı, bu suçun faili değildir.
Bilerek Kullanma Unsuru
VUK m.359/b uyarınca sahte belgeyi kullananların cezalandırılabilmesi için belgenin sahte olduğunu bilerek kullanmaları gerekir. Bu suç ancak kasten işlenebilir. Gerçek bir mal veya hizmet alımına dayanan ve karşı firmanın sahte belge düzenleyicisi olduğundan habersiz olan mükellef bakımından suçun manevi unsuru oluşmaz.
Yargıtay’ın Yaklaşımı
Yargıtay, karşı firmanın sahte belge düzenleyicisi olarak tespit edilmesinin tek başına, o firmadan fatura alan mükellefin belgenin sahte olduğunu bildiğini göstermeyeceğini kabul etmektedir. Mahkemelerin, her bir fatura bakımından gerçek bir mal veya hizmet alımının bulunup bulunmadığını araştırması ve mükellefin bilerek hareket edip etmediğini somut delillerle ortaya koyması gerekir.
İyiniyetin Göstergeleri
- Mal teslimini gösteren sevk irsaliyeleri ve taşıma belgeleri,
- Ödemenin banka aracılığıyla faturada gösterilen firmaya yapılması,
- Satın alınan malların stok kayıtlarında yer alması ve satışının yapılmış olması,
- Karşı firma ile yapılan sipariş yazışmaları,
- Alım fiyatlarının piyasa koşullarına uygun olması,
- Karşı firmanın faaliyet gösterdiği yerin ve yetkililerinin bilinmesi.
Vergi Yönünden Sonuçlar
Ceza yönünden sorumluluğun bulunmaması, vergi yönünden de sonuç doğurmadığı anlamına gelmez. Sahte belgeye dayanılarak indirilen KDV ve gider olarak yazılan tutarlar bakımından tarhiyat yapılabilir ve vergi ziyaı cezası kesilebilir. Mükellefin bu tarhiyata karşı vergi mahkemesinde dava açarak işlemin gerçek olduğunu ispat etmesi mümkündür. Vergi mahkemesinin olumlu kararı, ceza yargılamasında da önemli bir delil oluşturur.
Sıkça Sorulan Sorular
Sahte fatura kullanmak suç mudur?
Evet. VUK m.359/b uyarınca sahte belgeyi bilerek kullananlar üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Mükellef sahte olduğunu bilmeden kullanırsa ne olur?
Bilerek kullanma unsuru bulunmadığından suç oluşmaz; ancak vergi yönünden tarhiyat ve vergi ziyaı cezası gündeme gelebilir.
İyiniyet nasıl ispat edilir?
Gerçek bir mal veya hizmet alımı yapıldığını gösteren sevk irsaliyesi, taşıma belgeleri, banka ödeme kayıtları, stok kayıtları ve karşı firma ile yapılan yazışmalarla ispat edilir.
Karşı firmanın sahte belge düzenleyicisi olarak tespit edilmesi yeterli midir?
Hayır. Yargıtay, karşı firmanın sahte belge düzenleyicisi olarak tespit edilmesinin tek başına kullanan mükellefin bilerek hareket ettiğini göstermeyeceğini kabul etmektedir.
Ödemenin bankadan yapılması önemli midir?
Evet. Ödemenin banka aracılığıyla ve faturada gösterilen firmaya yapılması, işlemin gerçekliğinin önemli bir göstergesidir.
Çalıştığınız Firmanın Sahte Fatura Düzenleyicisi Olduğu Ortaya mı Çıktı?
Gerçek mal teslimini gösteren sevk irsaliyesi, ödeme ve stok kayıtları iyiniyetinizin ispatında belirleyicidir; belgelerinizi birlikte toplayarak savunmanızı hazırlayalım.