Şikâyetten Vazgeçmenin Kamu Davasına Etkisi
Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçme TCK m.73/4 uyarınca davayı düşürür; resen kovuşturulan suçlarda ise vazgeçme kamu davasını etkilemez.
Ceza yargılamasında mağdurun şikâyeti, bazı suçlar bakımından soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesinin ön şartıdır. Ancak mağdur, şikâyetinden sonra çeşitli sebeplerle bu şikâyetinden vazgeçmek isteyebilir. Şikâyetten vazgeçmenin ceza yargılamasına etkisi, suçun şikâyete bağlı olup olmamasına göre farklılık gösterir.
Şikâyete Bağlı Suçlar
TCK m.73/4 uyarınca soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, şikâyetten vazgeçme davayı düşürür. Hakaret, basit tehdit, basit yaralama, konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme gibi suçların bir kısmı şikâyete bağlı suçlardır. Bu suçlarda vazgeçme, soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla, kovuşturma aşamasında ise davanın düşmesi kararıyla sonuçlanır.
Resen Kovuşturulan Suçlar
Kasten öldürme, nitelikli yaralama, yağma, nitelikli dolandırıcılık ve cinsel saldırı gibi resen kovuşturulan suçlarda şikâyetten vazgeçme kamu davasının devamına engel olmaz. Bu suçlarda mağdurun şikâyeti yalnızca bir ihbar niteliğindedir. Ancak vazgeçme, bazı suçlarda takdiri indirim nedenleri bakımından değerlendirilebilir.
Vazgeçmenin Şartları ve Sonuçları
- Vazgeçme hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir,
- Vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bakımından vazgeçme hüküm doğurmaz,
- İştirak hâlinde işlenen suçlarda vazgeçme kural olarak tüm şüpheli ve sanıkları kapsar,
- Vazgeçme kesin nitelikte olup geri alınamaz,
- Kişisel hakları zarara uğrayan mağdurun hukuk yoluyla tazminat talep etme hakkı saklıdır.
Uzlaştırma ile İlişkisi
Şikâyete bağlı suçların önemli bir kısmı aynı zamanda uzlaştırma kapsamındadır. Bu nedenle mağdurun şikâyetten vazgeçmeden önce uzlaştırma sürecinde maddi ve manevi zararının giderilmesini talep etmesi daha yerinde olabilir. Şikâyetten koşulsuz vazgeçme, mağdurun zararının karşılanması imkânını ceza yargılaması bakımından ortadan kaldırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Şikâyetten vazgeçme kamu davasını düşürür mü?
Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda TCK m.73/4 uyarınca düşürür; resen kovuşturulan suçlarda ise davanın devamına engel olmaz.
Sanık vazgeçmeyi kabul etmezse ne olur?
TCK m.73/4 uyarınca vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bakımından vazgeçme hüküm doğurmaz ve yargılamaya devam edilir.
Şikâyetten vazgeçme ne zamana kadar yapılabilir?
Hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir.
Vazgeçme bir şüpheli için yapılırsa diğerlerini etkiler mi?
TCK m.73/5 uyarınca kanunda aksine hüküm bulunmadıkça iştirak hâlinde işlenen suçlarda vazgeçme tüm şüpheli ve sanıkları kapsar.
Vazgeçme geri alınabilir mi?
Hayır. Şikâyetten vazgeçme kesin nitelikte olup geri alınamaz.
Şikâyetinizden Vazgeçmeyi mi Düşünüyorsunuz?
Şikâyetten vazgeçmenin sonucu suçun niteliğine göre değişir ve geri alınamaz; vazgeçmeden önce hukuki durumunuzu birlikte değerlendirelim.