Yabancı Mahkeme Kararlarının Tenfizi

Küreselleşen dünyada kişiler ve şirketler, farklı ülkelerde hukuki ilişkiler kurmakta ve bu ilişkilerden doğan uyuşmazlıklar yabancı mahkemelerde karara bağlanmaktadır. Ancak bir yabancı mahkeme kararı, kendiliğinden Türkiye’de hüküm doğurmaz. Bu kararların Türkiye’de icra edilebilmesi için tenfiz, kesin hüküm etkisinden yararlanılabilmesi için ise tanıma kararı alınması gerekir.

Tenfiz ve Tanıma

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 50. maddesi uyarınca yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilamların Türkiye’de icra olunabilmesi, yetkili Türk mahkemesince tenfiz kararı verilmiş olmasına bağlıdır. Tanıma ise yabancı kararın kesin hüküm veya kesin delil etkisinden yararlanılmasını sağlar; örneğin yabancı bir boşanma kararının Türkiye’de nüfus kaydına işlenmesi için tanıma yeterlidir.

Tenfiz Şartları

• Türkiye ile karar veren devlet arasında karşılıklılık esasının bulunması,
• Kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olması,
• Kararın kamu düzenine açıkça aykırı olmaması,
• Hakkında tenfiz kararı istenen kişinin, o yer kanunlarına göre usulüne uygun olarak mahkemeye çağrılmış olması ve savunma hakkına uyulmuş olması,
• Kararın, verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olması.

Usul

Tenfiz davası, aleyhine tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesinde açılır. Dava dilekçesine kararın aslı veya onaylı örneği, kesinleştiğini gösteren belge ve bunların onaylı Türkçe tercümeleri eklenir. Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden alınan belgelerde apostil şerhi yeterlidir. Mahkeme, kararın esasını inceleyemez; yalnızca kanunda sayılan şartların bulunup bulunmadığını denetler.

İcra

Tenfiz kararının kesinleşmesiyle birlikte yabancı mahkeme kararı, Türk mahkeme kararı gibi ilamlı icra takibine konu edilebilir. Takip talebine kesinleşmiş tenfiz kararı ve yabancı kararın onaylı tercümesi eklenir.