Yalan Yere Yemin Etme Suçu
Hukuk davasında yemin ettirilen tarafın yalan yere yemin etmesi TCK m.275 uyarınca cezalandırılır; hakkında hüküm verilmeden önce gerçeği söyleyen kişiye ceza verilmez.
Yalan yere yemin suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 275. maddesi kapsamında düzenlenen ve hukuk yargılamalarında tarafların maddi gerçeği çarpıtacak şekilde beyanda bulunmalarını cezai yaptırıma bağlayan bir suç tipidir. Bu düzenlemenin temel amacı, yargılama faaliyetinin adalet ilkesine uygun biçimde yürütülmesini temin etmek ve hukuk davalarında önemli bir delil niteliği taşıyan yemin müessesesinin güvenilirliğini korumaktır.
Yeminin Hukuk Yargılamasındaki Yeri
Hukuk davalarında yemin, başka delille ispatlanamayan bir vakıanın ispatı için başvurulan kesin bir delildir. Taraflardan biri, iddiasını başka bir delille ispatlayamadığında karşı tarafa yemin teklif edebilir. Yemin eden tarafın beyanı, mahkeme bakımından bağlayıcıdır. Bu nedenle yemin yoluyla yapılan yalan beyan, doğrudan hatalı bir hükme yol açabilir.
Suçun Unsurları
- Bir hukuk davasının varlığı,
- Failin bu davada taraf olması ve kendisine usulüne uygun olarak yemin ettirilmesi,
- Yemin edilen hususun gerçeğe aykırı olması,
- Failin beyanının gerçeğe aykırı olduğunu bilmesi.
Tanıkların gerçeğe aykırı beyanları bu suçu değil, TCK m.272’de düzenlenen yalan tanıklık suçunu oluşturur.
Etkin Pişmanlık
TCK m.275/2 uyarınca yalan yere yemin eden kişi, hakkında hüküm verilinceye kadar gerçeği söylerse ceza verilmez. Bu düzenleme, gerçeğin ortaya çıkmasını ve hatalı bir hükmün önlenmesini teşvik etmektedir.
Yargılamanın Yenilenmesi
Yalan yere yemin suçu, ceza boyutunun yanında hukuk yargılaması bakımından da önemli sonuçlar doğurur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 375. maddesi uyarınca hükme esas alınan yeminin yalan olduğunun kesinleşmiş bir ceza kararıyla sabit olması, yargılamanın yenilenmesi sebebidir. Bu sayede yalan yemine dayanan hüküm ortadan kaldırılabilir ve dava yeniden görülebilir.
İspat Meselesi
Yalan yere yemin suçunda en önemli mesele, yeminin konusunu oluşturan vakıanın aksinin ispatıdır. Hukuk davasında başka delille ispatlanamayan bir vakıanın, ceza yargılamasında yeni delillerle ortaya konulması gerekir. Sonradan ortaya çıkan belgeler, banka kayıtları veya tanık beyanları bu bakımdan önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yalan yere yemin suçu nedir?
TCK m.275 uyarınca hukuk davasında yemin ettirilen tarafın yalan yere yemin etmesidir.
Bu suç kimler tarafından işlenebilir?
Yalnızca hukuk davasında taraf sıfatıyla yemin ettirilen kişi tarafından işlenebilir; tanıkların gerçeğe aykırı beyanları ise yalan tanıklık suçu kapsamındadır.
Etkin pişmanlık mümkün müdür?
Evet. TCK m.275/2 uyarınca hakkında hüküm verilinceye kadar gerçeği söyleyen kişiye ceza verilmez.
Yalan yemine dayanan hüküm ortadan kaldırılabilir mi?
Evet. HMK m.375 uyarınca hükme esas alınan yeminin yalan olduğunun kesinleşmiş bir ceza kararıyla sabit olması yargılamanın yenilenmesi sebebidir.
Yeminin yalan olduğu nasıl ispat edilir?
Yemin konusu vakıanın aksini gösteren yazılı belgeler, tanık beyanları ve diğer delillerle ispat edilir.
Hukuk Davasında Karşı Tarafın Yalan Yere Yemin Ettiğini mi Düşünüyorsunuz?
Yalan yere yemin suçu ve buna dayanan hükmün yargılamanın yenilenmesi yoluyla ortadan kaldırılması imkânı birlikte değerlendirilmelidir; delillerinizi birlikte tetkik edelim.