Yurt Dışında Alınan Boşanma Kararının Tanınması
Yurt dışında verilen boşanma kararının Türkiye’de nüfus kaydına işlenmesi için tanıma davası açılabilir; kanunda öngörülen şartlarla nüfus müdürlüğüne idari başvuru yoluyla da tanıma mümkündür.
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının yabancı mahkemelerde boşanması, uygulamada sıkça karşılaşılan bir durumdur. Ancak yurt dışında alınan boşanma kararı, Türkiye’de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Bu karar tanınmadıkça kişi Türk nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder. Bu durum, yeniden evlenme, miras ve mal paylaşımı gibi konularda ciddi hukuki sorunlara yol açabilir.
Tanıma Davası
5718 sayılı MÖHUK m.58 uyarınca yabancı mahkeme kararlarının kesin hüküm etkisinden yararlanılabilmesi için tanıma kararı alınması gerekir. Tanıma davasında, tenfizden farklı olarak karşılıklılık şartı aranmaz. Mahkeme, kararın kesinleşmiş olup olmadığını, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilip verilmediğini, kamu düzenine açıkça aykırı olup olmadığını ve savunma hakkına uyulup uyulmadığını inceler. Dava aile mahkemesinde açılır.
İdari Tanıma
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda yapılan düzenleme ile yabancı boşanma kararlarının kanunda öngörülen şartlarla nüfus müdürlükleri veya dış temsilcilikler aracılığıyla idari yoldan tanınması imkânı getirilmiştir. Bu yol, özellikle tarafların birlikte başvurduğu ve kararın kesinleştiği hâllerde tercih edilebilir. İdari tanımanın şartları bulunmuyorsa tanıma davası açılması gerekir.
Gerekli Belgeler
- Yabancı mahkeme kararının aslı veya onaylı örneği,
- Kararın kesinleştiğini gösteren belge,
- Apostil şerhi veya konsolosluk onayı,
- Belgelerin onaylı Türkçe tercümeleri,
- Tarafların kimlik belgeleri.
Mal Paylaşımı ve Diğer Sonuçlar
Yabancı boşanma kararının tanınmaması, Türkiye’deki mal rejiminin tasfiyesi bakımından da sorun yaratır. Zira mal rejimi, boşanmanın Türkiye’de hüküm doğurmasıyla sona erer. Ayrıca tanınmamış bir boşanmadan sonra eşlerden birinin ölümü hâlinde, diğer eş Türk hukukuna göre mirasçı sayılabilir. Bu nedenle yabancı boşanma kararının gecikmeden tanınması büyük önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yurt dışında alınan boşanma kararı Türkiye’de kendiliğinden geçerli olur mu?
Hayır. Kararın Türkiye’de hüküm doğurması için tanınması gerekir; aksi hâlde kişi Türk nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder.
Tanıma için dava açmak zorunlu mudur?
Kanunda öngörülen şartlarla, özellikle tarafların birlikte başvurusu ve kararın kesinleşmiş olması hâlinde nüfus müdürlüğüne idari başvuru yoluyla tanıma yapılabilir; diğer hâllerde tanıma davası açılır.
Tanıma davasında karşılıklılık şartı aranır mı?
Hayır. MÖHUK m.58 uyarınca tanımada karşılıklılık şartı aranmaz.
Tanınmamış boşanma kararıyla Türkiye’de mal paylaşımı davası açılabilir mi?
Mal rejiminin tasfiyesi için boşanmanın Türkiye’de hüküm doğurması gerektiğinden, kural olarak önce tanıma yapılması gerekir.
Tanıma davası nerede açılır?
Aile mahkemesinde açılır.
Yurt Dışında Boşandınız ve Türkiye’de Hâlâ Evli mi Görünüyorsunuz?
Tanınmayan bir yabancı boşanma kararı yeniden evlenme, miras ve mal paylaşımı bakımından sorun yaratır; idari başvuru veya tanıma davası için birlikte hareket edelim.