Anayasa Mahkemesinden Tedbir Talebi
Başvurucunun yaşamı, maddi veya manevi bütünlüğü bakımından ciddi bir tehlike bulunması hâlinde Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru sırasında resen veya talep üzerine tedbir kararı verebilir.
Bireysel başvurunun incelenmesi zaman alan bir süreçtir. Ancak bazı durumlarda, başvurunun sonuçlanması beklenirken başvurucunun yaşamı veya vücut bütünlüğü telafisi imkânsız bir zararla karşı karşıya kalabilir. Bu tür acil durumlarda Anayasa Mahkemesi, başvurunun sonuçlanmasını beklemeden tedbir kararı verebilir.
Kanuni Dayanak
6216 sayılı Kanun m.49/5 uyarınca bölümler veya komisyonlar, inceleme sırasında başvurucunun temel hakları bakımından gerekli gördükleri tedbirlere resen veya başvurucunun talebi üzerine karar verebilir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 73. maddesi ise tedbir kararının şartlarını düzenlemektedir. Buna göre başvurucunun yaşamı, maddi veya manevi bütünlüğü bakımından ciddi bir tehlike bulunması hâlinde tedbir kararı verilebilir.
Uygulama Alanı
- Ağır hastalığı bulunan tutuklu veya hükümlülerin cezaevi koşullarında tedavisinin mümkün olmaması,
- İşkence veya kötü muamele riski bulunan bir ülkeye sınır dışı edilme,
- Acil tıbbi müdahale gerektiren ve tedavisinin engellendiği durumlar,
- Yaşam hakkına yönelik yakın ve ciddi tehlikeler.
Şartların Sıkılığı
Tedbir kararı istisnai bir kurumdur ve dar yorumlanır. Anayasa Mahkemesi, tehlikenin ciddi, yakın ve telafisi imkânsız olmasını aramaktadır. Mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkı gibi diğer haklar bakımından tedbir kararı kural olarak verilmemektedir. Bu nedenle tedbir talebinin, yaşam veya vücut bütünlüğüne yönelik somut tehlikeyi gösteren sağlık raporları ve belgelerle desteklenmesi gerekir.
Tedbirin Süresi
Tedbir kararı verilmesi hâlinde, esas hakkındaki karar en geç altı ay içinde verilir. Bu süre içinde karar verilmezse tedbir kararı kendiliğinden kalkar. Ayrıca tedbir kararı, ilgili makamlara derhâl bildirilir ve bu makamların karara uyması zorunludur.
Sınır Dışı Etme Bakımından
Sınır dışı etme kararlarına karşı tedbir talebinde bulunulabilmesi için, yabancının idare mahkemesindeki yargı yolunu tüketmiş olması ve ülkesine gönderilmesi hâlinde yaşamına veya vücut bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehlike bulunduğunu somut olarak ortaya koyması gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Anayasa Mahkemesi tedbir kararı verebilir mi?
Evet. 6216 sayılı Kanun m.49/5 uyarınca bölümler veya komisyonlar, başvurucunun temel hakları bakımından gerekli gördükleri tedbirlere resen veya başvurucunun talebi üzerine karar verebilir.
Hangi hâllerde tedbir kararı verilir?
İçtüzük m.73 uyarınca başvurucunun yaşamı, maddi veya manevi bütünlüğü bakımından ciddi bir tehlike bulunması hâlinde verilir.
Hangi durumlar tedbir kararına konu olmuştur?
Ağır hasta tutuklu veya hükümlülerin tahliyesi, işkence riski bulunan ülkelere sınır dışı etme ve acil tıbbi müdahale gerektiren durumlar örnek olarak verilebilir.
Tedbir kararı ne kadar sürer?
Tedbir kararı verilmesi hâlinde esas hakkındaki karar en geç altı ay içinde verilir; aksi hâlde tedbir kararı kendiliğinden kalkar.
Tedbir talebi nasıl yapılır?
Bireysel başvuru formunda veya ayrı bir dilekçeyle, tehlikeyi gösteren sağlık raporları ve belgelerle birlikte yapılır.
Hayatınız veya Sağlığınız Ciddi Bir Tehlike Altında mı?
Anayasa Mahkemesinden tedbir talebi acil ve istisnai durumlar için öngörülmüştür; tehlikenin somut olarak belgelenmesiyle talebinizi hızla birlikte hazırlayalım.