Dernek Genel Kurul Kararlarının İptali
Kanuna veya tüzüğe aykırı dernek genel kurul kararlarına karşı, toplantıda bulunup olumsuz oy veren üyeler TMK m.83 uyarınca kanunda öngörülen bir aylık ve her hâlde üç aylık süreler içinde iptal davası açabilir.
Dernekler, üyelerin iradesinin genel kurul aracılığıyla ortaya konulduğu demokratik yapılardır. Genel kurul, derneğin en yetkili karar organıdır ve organ seçimleri, tüzük değişiklikleri ve bütçe gibi temel kararlar genel kurulda alınır. Ancak genel kurul kararlarının kanuna veya tüzüğe aykırı olması hâlinde, üyelerin bu kararlara karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır.
Kanuni Düzenleme
TMK m.83 uyarınca kanun veya dernek tüzüğü hükümlerine aykırı olan genel kurul kararlarına, toplantıda bulunup da olumsuz oy veren ve bunu tutanağa geçirten üyeler dava açabilir. Ayrıca her üye, kanun veya tüzüğe aykırı olan kararlara karşı kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde itiraz edebilir. Dava, toplantıda bulunan üye bakımından karar tarihinden itibaren bir ay; toplantıda bulunmayan üye bakımından ise kararı öğrendiği tarihten itibaren bir ay ve her hâlde karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır.
İptal Sebepleri
- Genel kurul toplantısına usulüne uygun çağrı yapılmaması,
- Toplantı tarihinin ve gündeminin kanunda öngörülen sürede ilan edilmemesi,
- Gündemde yer almayan konuların görüşülmesi,
- Toplantı ve karar yeter sayısına uyulmaması,
- Oy kullanma hakkı bulunmayan kişilerin oy kullanması,
- Tüzükte öngörülen seçim usulüne aykırılık.
Butlan ve Yokluk
Bazı kararlar iptal edilebilir nitelikte olmayıp mutlak butlanla sakat veya yok hükmündedir. Örneğin hiç toplanmamış bir genel kurul adına düzenlenmiş tutanak veya derneğin amacına ve kamu düzenine aykırı kararlar bu niteliktedir. Bu tür kararlara karşı süre sınırı olmaksızın her zaman dava açılabilir ve mahkeme bu durumu resen gözetir.
Tedbir Talebi
İptal davası ile birlikte kararın uygulanmasının durdurulması için ihtiyati tedbir talep edilebilir. Özellikle usulsüz seçilen bir yönetim kurulunun derneğin malvarlığı üzerinde tasarruf etmesi riski bulunan hâllerde tedbir talebi önem taşır.
Üyelikten Çıkarma
Dernek üyeliğinden çıkarma kararları da sıkça uyuşmazlık konusu olmaktadır. Çıkarma kararının tüzükte öngörülen sebeplere ve usule uygun olarak, üyenin savunması alınarak verilmesi gerekir. Aksi hâlde üye, çıkarma kararına karşı yargı yoluna başvurabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Genel kurul kararlarına kimler itiraz edebilir?
TMK m.83 uyarınca toplantıda bulunup da olumsuz oy veren ve bunu tutanağa geçirten üyeler ile toplantıda bulunmayan veya olumlu oy veren ancak kanuna aykırılık iddia eden üyeler kanunda öngörülen şartlarla dava açabilir.
İptal davasının süresi nedir?
Toplantıda bulunup olumsuz oy veren üye için karar tarihinden itibaren bir aydır; toplantıda bulunmayan üye için kararı öğrendiği tarihten itibaren bir ay ve her hâlde karar tarihinden itibaren üç aydır.
Hangi aykırılıklar iptal sebebidir?
Usulüne uygun çağrı yapılmaması, gündem dışı konuların görüşülmesi, toplantı ve karar yeter sayısına uyulmaması ve kanun veya tüzüğe aykırı kararlar iptal sebebidir.
Butlan ile iptal arasındaki fark nedir?
Yok hükmündeki veya mutlak butlanla sakat kararlara karşı süre sınırı olmaksızın her zaman dava açılabilir; iptal edilebilir kararlar ise süreye tabidir.
Dava hangi mahkemede açılır?
Derneğin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde açılır.
Derneğinizde Usulsüz Bir Genel Kurul Kararı mı Alındı?
Genel kurul kararlarının iptali kısa hak düşürücü sürelere bağlıdır; çağrı, gündem ve oylama usulündeki aykırılıkları gecikmeden birlikte tetkik edelim.