Yıllık İzin Ücreti Alacağı
Kullandırılmayan yıllık izin süreleri, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde son ücret üzerinden ücrete dönüşür; bu alacağın zamanaşımı sözleşmenin sona ermesinden itibaren başlar.
Yıllık ücretli izin, işçinin dinlenme hakkının bir parçası olup Anayasa’nın 50. maddesi ile güvence altına alınmıştır. Bu hak, işçinin bedensel ve ruhsal sağlığının korunması amacına hizmet eder ve kural olarak paraya çevrilemez. Ancak iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde kullanılmamış izin süreleri ücrete dönüşür.
İzin Süreleri
4857 sayılı Kanun m.53 uyarınca işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi hizmet süresine göre belirlenir:
- Bir yıldan beş yıla kadar olanlara on dört günden,
- Beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden,
- On beş yıl ve daha fazla olanlara yirmi altı günden az olamaz.
On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz. Bu süreler iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir.
Ücrete Dönüşme
4857 sayılı Kanun m.59 uyarınca iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Burada fesih şeklinin bir önemi yoktur; işçi istifa etmiş veya haklı nedenle çıkarılmış olsa dahi kullanmadığı izinlerin ücretini alır.
İspat Yükü
Yargıtay uygulamasında yıllık iznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir. Bu ispat, kural olarak işçinin imzasını taşıyan izin defteri, izin talep formları veya benzeri belgelerle yapılır. Tanık beyanları bu konuda kural olarak yeterli görülmez. Bu nedenle işverenin izin kayıtlarını düzenli tutmaması, izin ücreti alacağının kabulüyle sonuçlanabilir.
Zamanaşımı
Yıllık izin ücreti alacağı, iş sözleşmesinin sona ermesiyle muaccel hâle gelir. Bu nedenle beş yıllık zamanaşımı süresi sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Bu özellik, uzun yıllar çalışmış işçilerin tüm çalışma süreleri boyunca kullanmadığı izinlerin ücretini talep edebilmesine imkân tanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yıllık izin süreleri ne kadardır?
4857 sayılı Kanun m.53 uyarınca hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar olanlara on dört günden, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden, on beş yıl ve daha fazla olanlara yirmi altı günden az olamaz.
Kullanılmayan izin ne zaman ücrete dönüşür?
4857 sayılı Kanun m.59 uyarınca iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde ücrete dönüşür.
İzin ücreti hangi ücret üzerinden hesaplanır?
Sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanır.
İznin kullandırıldığını kim ispat eder?
Yıllık iznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir ve bu ispat kural olarak işçinin imzasını taşıyan izin defteri veya belgelerle yapılır.
Yıllık izin alacağının zamanaşımı ne zaman başlar?
İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar ve beş yıldır.
Kullanmadığınız Yıllık İzinlerin Ücretini mi Alamadınız?
Yıllık izin ücreti alacağının ispat yükü işverendedir ve geçmiş tüm yılları kapsayabilir; çalışma süreniz ve izin kayıtlarınızla birlikte haklarınızı hesaplayalım.