İşe İade Davası ve Geçersiz Fesih
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi bulunan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçi, geçerli sebep gösterilmeden yapılan feshe karşı fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade talep edebilir.
İş güvencesi, işçinin iş sözleşmesinin keyfi olarak sona erdirilmesine karşı korunmasını amaçlayan önemli bir güvencedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ilâ 21. maddeleri, belirli şartları taşıyan işçilerin iş sözleşmesinin ancak geçerli bir sebebe dayanılarak feshedilebileceğini düzenlemektedir. Geçerli sebep olmaksızın yapılan fesihlere karşı işçi, işe iade talebinde bulunabilir.
İş Güvencesinin Şartları
- İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalıştırılması,
- İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması,
- İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması,
- İşçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili veya yardımcısı olmaması.
Geçerli Fesih Sebepleri
4857 sayılı Kanun m.18 uyarınca işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve fesih sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmelidir. Davranış veya verim ile ilgili sebeplerle fesihten önce işçinin savunması alınmalıdır. Fesih için geçerli sebebin ispat yükü işverendedir.
Başvuru Süreci
İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir.
Davanın Sonuçları
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse, işçinin işe iadesine hükmeder ve işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa ödeyeceği işe başlatmama tazminatını dört aylık ücretten az, sekiz aylık ücretten fazla olmamak üzere belirler. Ayrıca işçinin dört aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer hakları ödenir. İşçinin, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurması gerekir; başvurmazsa fesih geçerli bir fesih sayılır.
Sıkça Sorulan Sorular
İş güvencesinden kimler yararlanır?
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde, en az altı aylık kıdemi bulunan ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler yararlanır; işveren vekilleri ve yardımcılarının bir kısmı kapsam dışıdır.
İşe iade için başvuru süresi nedir?
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır; anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır.
Geçerli fesih sebepleri nelerdir?
4857 sayılı Kanun m.18 uyarınca işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerdir.
İşe iade kararı verilirse işçi ne elde eder?
Dört aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer hakları ile işveren işe başlatmazsa dört ilâ sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı.
Kesinleşen karardan sonra işçi ne yapmalıdır?
Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır.
İşten Geçerli Bir Sebep Gösterilmeden mi Çıkarıldınız?
İşe iade başvurusu fesihten itibaren bir aylık süreye tabidir ve bu süre kaçırılırsa iş güvencesi kaybedilir; fesih bildiriminizle birlikte hemen bize ulaşın.