Kabin Memurunun Kilo Alması ve Feshin Geçerliliği
Yargıtay 22. Hukuk Dairesine göre kilo sınırını aşan kabin memuruna makul süre verilmesi, kilo verememenin sağlık sebebine dayanıp dayanmadığının araştırılması ve yer hizmetlerinde istihdam imkânının değerlendirilmesi gerekir.
Havacılık sektöründe yaygın biçimde görülen fesihlerden biri, kabin memurlarının kilo almalarına bağlı olarak yapılan fesihlerdir. Uygulamada kilo sınırını aştığı tespit edilen kabin memuruna zayıflaması için belirli bir süre verildiği, bu süre sonunda istenilen kiloya inememişse hizmet sözleşmesinin feshedildiği görülmektedir. Bu feshin hukuka uygun olup olmadığı ise belirli şartların varlığına bağlıdır.
Yargıtay’ın Belirlediği Çerçeve
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2012/11598 E., 2012/19726 K. sayılı ve 25.09.2012 tarihli ilamı uyarınca, kabin memurunun hizmet sözleşmesinin yalnızca kilo aldığı gerekçesiyle feshedilmesi, belirli şartların gerçekleşmesine bağlıdır. Kabin memuru olarak işe alınırken belirlenen boy-kilo şartlarının sonradan kaybedilmesi hâlinde, işveren havayolu firması, çalışanın sözleşmede ve yönetmelikte belirtilen ölçülere yeniden ulaşmasını talep edebilir. Kabin memuru bu durumu işe girişte kabul etmiş sayılır.
Makul Süre Verilmesi
Kabin memuruna belirlenmiş ölçülere yeniden ulaşması için makul bir süre verilmesi zorunludur. İncelenen kararda bu süre altı ay olarak belirtilmiştir. Bu süre içinde istenilen ölçülere ulaşılamazsa, işveren uçuculuk statüsünü sona erdirebilir. Ancak bu, kendiliğinden iş sözleşmesinin feshi anlamına gelmez.
Sağlık Sebebinin Araştırılması
İçtihatta yer alan mühim bir husus, kabin memurunun uygun ölçülere ulaşamamasının kendi iradesi dışında bir sağlık sebebine dayanıp dayanmadığının araştırılması gerektiğidir. Kararda bu husus şu şekilde ifade edilmiştir:
“Fazla kilo alarak kabin görevlisi olma özelliğini yitiren davacının yeniden uygun kiloya gelmesine engel sağlık sorunu olup olmadığının irdelenmesi gerekir. (...) Davacının fazla kilosunu verememesi iradesi dışında bir sebebe dayanmakta ise ancak bu durumda davacının yer hizmetlerinde görevlendirilip görevlendirilemeyeceği konusunda bilirkişiden rapor alınarak değerlendirme yapılabileceği (...) Eksik inceleme ile sonuca gidilmesi bozmayı gerektirmiştir.”
Sağlık durumunun tespiti için itiraz hâlinde, mahkemece belirlenecek tam teşekküllü devlet hastanesi veya üniversitelerin tıp fakültelerinin ilgili anabilim dallarında görev yapan öğretim görevlilerinden oluşan heyetten rapor alınması gerekir.
Yer Hizmetlerine Geçiş İmkânı
Kabin memurunun kilo verememe durumu sağlık nedenine bağlı olmasa dahi, işverenin çalışanı yer hizmetlerine geçirme imkânlarını ve buna ilişkin diğer şartların varlığını araştırması beklenir. Bunun yasal dayanağı, iş hukukunda tatbik olunan feshin son çare olması ilkesidir. Ancak bu araştırma sonucunda işçinin başka bir pozisyonda değerlendirilmesi mümkün değilse, işveren tarafından yapılan fesih geçerli kabul edilebilir.
Netice
Kilo gerekçesiyle yapılan fesihlerde, sürenin verilip verilmediği, sağlık sebebinin araştırılıp araştırılmadığı ve yer hizmetlerinde istihdam imkânının değerlendirilip değerlendirilmediği ayrı ayrı tetkik edilmelidir. Bu aşamalardan birinin atlanması, feshin geçersizliği sonucunu doğurabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kabin memurunun kilo alması fesih sebebi midir?
İşe girişte kabul edilen boy-kilo şartlarının sonradan kaybedilmesi sözleşmeye aykırılık oluşturabilir; ancak fesihten önce makul bir süre verilmesi ve diğer şartların araştırılması gerekir.
Kilo vermek için ne kadar süre verilmelidir?
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2012/11598 E., 2012/19726 K. sayılı kararına konu olayda verilen altı aylık süre makul kabul edilmiştir.
Kilo verememe sağlık sebebine dayanıyorsa ne olur?
Kilo verememenin iradi olmayan bir sağlık sebebine dayandığı tespit edilirse, işverenin işçiyi yer hizmetlerinde istihdam edip edemeyeceği araştırılmalıdır.
Sağlık durumu nasıl tespit edilir?
İtiraz hâlinde mahkemece belirlenecek tam teşekküllü devlet hastanesi veya üniversite tıp fakültesinin ilgili anabilim dallarından oluşan heyetten rapor alınır.
Feshin son çare olması ilkesi burada nasıl uygulanır?
Kilo verememe iradi olsa dahi, işverenin çalışanı başka bir pozisyonda değerlendirme imkânını araştırması beklenir; bu imkân yoksa fesih geçerli kabul edilebilir.
Kilo Gerekçesiyle İş Sözleşmeniz mi Feshedildi?
Sağlık durumunuzun ve yer hizmetlerinde çalıştırılma imkânının araştırılmadığı fesihler geçersiz sayılabilir; işe iade ve tazminat haklarınızı süresi içinde birlikte değerlendirelim.