Kefalet Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları
Kefalet sözleşmesi yazılı şekilde yapılmalı, kefilin sorumlu olacağı azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefalet ise bu sıfat kefilin el yazısıyla belirtilmelidir; evli kişilerin kefaleti kural olarak eşin yazılı rızasına bağlıdır.
Kefalet, kefilin asıl borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı alacaklıya karşı üstlendiği bir sözleşmedir. Kefalet, çoğu zaman yakınlık ilişkisi çerçevesinde ve sonuçları yeterince düşünülmeden verilen ve kefil bakımından ağır sonuçlar doğurabilen bir taahhüttür. Bu nedenle Türk Borçlar Kanunu, kefili korumak amacıyla sıkı şekil şartları öngörmüştür.
Şekil Şartları
TBK m.583 uyarınca kefalet sözleşmesi yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olacağı azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olarak yükümlülük altına girmek istiyorsa, bu sıfatını veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyi kendi el yazısıyla belirtmesi gerekir. Bu şartlardan birinin eksikliği, kefaleti geçersiz kılar.
Eş Rızası
TBK m.584 uyarınca eşlerden biri, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce veya en geç kurulması anında verilmiş olması gerekir. Eş rızası alınmadan verilen kefalet geçersizdir. Ancak ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ortağı ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili verilecek kefaletler ile kanunda sayılan diğer hâllerde eş rızası aranmaz.
Kefalet Türleri
- Adi kefalet: TBK m.585 uyarınca alacaklı, kural olarak asıl borçlu takip edilmeden kefile başvuramaz.
- Müteselsil kefalet: TBK m.586 uyarınca alacaklı, asıl borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden doğrudan kefile başvurabilir.
Kefilin Hakları
Kefil, asıl borçlunun sahip olduğu def’ileri alacaklıya karşı ileri sürebilir. Borcu ödeyen kefil, ödediği ölçüde alacaklının haklarına halef olur ve asıl borçluya rücu edebilir. Ayrıca belirli süreli kefaletlerde süre sona erdiğinde, belirsiz süreli kefaletlerde ise kanunda öngörülen hâllerde kefilin sorumluluğu sona erer. Bu nedenle kefalet sözleşmesinin her hükmü dikkatle incelenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kefalet sözleşmesinin şekil şartı nedir?
TBK m.583 uyarınca yazılı şekilde yapılması ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihinin belirtilmesi gerekir.
El yazısı şartı nedir?
Kefilin sorumlu olacağı azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olarak yükümlülük altına girmek istiyorsa bu sıfatını kendi el yazısıyla belirtmesi gerekir.
Evli kişinin kefil olması için eşinin rızası gerekir mi?
TBK m.584 uyarınca eşlerden biri, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir.
Eş rızası hangi hâllerde aranmaz?
Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ortağı ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili verilecek kefaletler ile kanunda sayılan diğer hâllerde aranmaz.
Adi kefil ile müteselsil kefil arasındaki fark nedir?
Adi kefile kural olarak asıl borçlu takip edilmeden başvurulamaz; müteselsil kefil ise asıl borçlu gibi doğrudan takip edilebilir.
Kefil Olduğunuz Bir Borç İçin Takiple mi Karşılaştınız?
Kefalet sözleşmesindeki şekil eksiklikleri ve eş rızasının bulunmaması kefaleti geçersiz kılabilir; sözleşmenizi ve takip dosyanızı birlikte tetkik edelim.