Resmî Belgeyi Bozmak, Yok Etmek veya Gizlemek
Gerçek bir resmî belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen kişi TCK m.205 uyarınca iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; suçun kamu görevlisi tarafından görevi sırasında işlenmesi cezayı artırır.
Resmî belgeler, kamu düzeninin ve hukuki güvenliğin temel araçlarıdır. Kişilerin kimliğini, haklarını ve hukuki durumlarını belgeleyen bu belgeler, kamu güvenine konu olur. Bu nedenle Türk Ceza Kanunu, resmî belgelerin yalnızca sahte olarak düzenlenmesini değil, gerçek resmî belgelerin bozulmasını, yok edilmesini veya gizlenmesini de suç olarak tanımlamıştır.
Kanuni Düzenleme
TCK m.205 uyarınca gerçek bir resmî belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun kamu görevlisi tarafından görevi sırasında işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. Bu suç, belgeye duyulan kamu güvenini koruma amacı taşır.
Suçun Unsurları
- Suçun konusunun gerçek bir resmî belge olması,
- Belgenin bozulması, yok edilmesi veya gizlenmesi,
- Failin kasten hareket etmesi.
Seçimlik Hareketler
Bozma, belgenin içeriğini veya şeklini değiştirerek ispat gücünü ortadan kaldırmak veya azaltmak anlamına gelir. Yok etme, belgenin maddi varlığının ortadan kaldırılmasıdır; örneğin yakılması veya yırtılması. Gizleme ise belgenin, ispat aracı olarak kullanılmasını engelleyecek şekilde saklanmasıdır. Bu hareketlerden herhangi birinin gerçekleştirilmesi suçun oluşması için yeterlidir.
Uygulamadaki Görünümler
Uygulamada bu suç; tebligat zarflarının yok edilmesi, kamu kurumlarındaki dosyaların gizlenmesi, bir başkasına ait kimlik kartının veya ehliyetin alınarak saklanması gibi şekillerde ortaya çıkmaktadır. Özellikle eşlerden birinin diğerinin kimlik kartını veya pasaportunu saklaması, bu suç kapsamında değerlendirilebilir. Kişinin kendi resmî belgesini yok etmesi ise belgenin hukuki işlevi ve failin amacı dikkate alınarak değerlendirilir.
Sahtecilikten Farkı
Bu suçun konusu gerçek bir resmî belgedir. Sahte bir belgenin yok edilmesi bu suçu oluşturmaz; sahte belgelere ilişkin fiiller resmî belgede sahtecilik suçu kapsamında değerlendirilir. Ayrıca gerçek bir belgenin içeriğinin değiştirilmesi, değişikliğin niteliğine göre sahtecilik suçunu da oluşturabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçu nedir?
TCK m.205 uyarınca gerçek bir resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemektir.
Bu suçun cezası nedir?
İki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıdır; kamu görevlisi tarafından görevi sırasında işlenmesi hâlinde ceza artırılır.
Resmî belge ne demektir?
Kamu görevlisi tarafından görevi gereği yetkisi dâhilinde düzenlenen belgelerdir; nüfus cüzdanı, pasaport, ehliyet ve tapu senedi örnek olarak verilebilir.
Kendi kimlik kartını yırtmak bu suçu oluşturur mu?
Yargıtay, belgenin hukuki işlevini ortadan kaldıracak şekilde yok edilmesi hâlinde suçun oluşabileceğini kabul etmektedir; ancak somut olayda kast ve amaç değerlendirilir.
Sahte belge bu suçun konusu olabilir mi?
Hayır. Suçun konusu gerçek bir resmî belgedir; sahte belgelere ilişkin fiiller sahtecilik suçları kapsamında değerlendirilir.
Resmî Bir Belgeyi Gizlediğiniz veya Bozduğunuz İddiasıyla mı Karşılaştınız?
Belgenin resmî niteliği, gerçekliği ve kast unsuru suçun oluşup oluşmadığını belirler; isnadın dayanaklarını birlikte inceleyelim.